3. Boğaz Köprüsü ve Aksilik (Kullarla Yönetim Bu Kadar Olur-Bize Bireyler Gerek)

(İlk yazım 24 Ocak 2011)

Benim temel eğitimim İnşaat Mühendisliği’dir. Onun için İnşaat ile ilgili yazıları izlerim. Aşağıdaki yazıyı Yapısal.net’ten olduğu gibi aldım. İsimsiz yazarını kutlarım, çok önemli bir konuya mutfak’tan ışık tutuyor.


Üçüncü Boğaz Köprüsü ve ‘Aksilik’

12 Ocak 2011

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım geçen senenin nisan ayında “bir aksilik olmazsa” İstanbul Boğazı’nda yapılması planlanan üçüncü köprünün 2010’da ihale edileceğini söyledi.

Karayolları Genel Müdürü Cahit Turhan da, eylülde ihale ilanı için “Son adıma yaklaşıldığını, ihale sürecinin ‘çok uzayacağını’ düşünmediğini” söyledi. Ama ihale yapılmadı. Yakında yapılma olasılığı da yok. Aslında Yıldırım da, Turhan da açıklamalarını yaparlarken böyle bir olasılık olmadığını biliyorlardı. Veya bilmeleri gerekiyordu. Çünkü altı milyar tutacağı açıklanan böyle büyük bir projenin ihale edilmeden önce geçirmesi gereken aşamalar var. Bu aşamalardan geçilmemiş, süreç tamamlanmamıştı.

Hatta sürece başlanmamıştı bile denebilir. İşi yapmaya istekli şirketlerin fiyat oluşturabilmesi için zemin etütlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmış veya yaptırılmış olması gerekirdi. Son araştırdığımda (geçen ay) böyle bir etüt yapılmamış, yapılması gerektiği düşünülmeye bile başlanmamıştı.

İhale yapmak için Yüksek Planlama Kurulu’nun olurunu almak lazım. Kurula başvuru Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yapılır. Sorduğumda üst düzey bir DPT görevlisi “bize (Karayolları’ndan) olayı net bir şekilde resmeden bir proje gelmedi, YPK’ya sunulacak bir proje yok” dedi.

Bir “aksilik” olduğu kesin. Ama bu aksilik ne? Politikacılar olması mümkün olmayanı vaat etmekte aceleci, “aksilikleri” açıklamakta yavaştırlar. Onları beklerken ben size biraz ışık tutmaya çalışayım. Bürokrasi güdük kalıyor. Her iktidar değiştiğinde bürokratik kadrolar tırpanlanmakta, hükümetler, ne kadar bilgili olduklarına bakmaksızın kendi adamlarını kilit mevkilere yerleştirmektedir. Bu uygulama ciddi bilgi ve tecrübe kaybına yol açmaktadır. Türk bürokrasisi sürekli acemiler tarafından budanan bir ağaç gibi büyüyememekte, güdük kalmaktadır. Memurlar mevkilerini borçlu oldukları politikacılar karşısında güçsüzleşmekte, ‘evet efendimci’leşmektedir.

“Vizyon oluşturacak kültüre sahip değil bürokrasi” diye anlattı deneyimli bir bürokrat. “Politika bürokrasinin önüne geçti. Çok yoğun mühendislik isteyen işler zayıf. Kurumların teknik elemanları zayıfladı. Raflar boş. Bırakın fizibiliteyi ölçüm yok. Proje yapılmıyor. Bakan’ın da vizyonu yoksa…….”

Gerisini tamamlamadı çünkü ne demek istediği açıktı. Yanlış anlamaya meydan vermemek için açıklayayım: Deneyimli bürokrat olarak tarif ettiğim kişinin görüşleri ideolojik değil, çünkü o dini bütün, hükümete sadık bir AKP’li.

Üçüncü köprüde, nükleerde, çevrede ve aklınıza gelebilecek birçok başka konudaki yanlışlıklar ve eksikliklerin nedenini arıyorsanız başka yere bakmanıza gerek yok.  Bürokrasi at, hükümet süvaridir. At sakat, süvari de acemi ise, buraya kadar.

http://www.yapisal.net/haberler/ucuncu-bogaz-koprusu-ve-8216-aksilik-8217-.html

Yazıyı yazan kişi aslında çok tehlikeli bir çıkış yolunu belirtmemiş. Bugüne kadarki ve ilerde olabilecek sözde gecikmeler aslında “aklın ve bilimin yolunu izlemenin gereği olan işlemler”dir. Anlatılan aşamalardan geçmeden aklın, bilimin ve yönetimin gereği inşaat yapılamaz. Kendini çok akıllı sanan bir diktatörce bu işlemler bir günde aşılabilir; Diktatör yakın birini çağırır ve “Bana bunu yap” dedikten sonra topluma da dönüp, “Bakın ben ne akıllı ve becerikliyim” diye de övünür. İş sahiden bitebilir; ama olması gereken süreden daha fazla bir zamanda, olması gerekenden daha kötü ve olması gerekenin en az bir katı bedele. Osmanlının son 70 yılı bu konuda örneklerle doludur.

Ülkemizin yukarıda söylediğim yola girmemesi için kendini birey gören her kişinin önümüzdeki altı ay içinde çok ama çok çalışması gerekmektedir.

Not- Ülkenin sahibi tek bir yöneticinin nelere mal olduğunu Osmanlı tarihinin son 70 yılı ile ilgili birkaç tarih kitabından alıntılarla başka sayfalarda anlatmaya çalışacağım.